Cztery zgrupowania, 647 uczestników i jedna wspólna mata. Tego lata sędziowie międzynarodowi zdjeli garnitury i stanęli w judogi obok zawodników i trenerów, by pokazać, jak dziś naprawdę sędziuje się judo.
W lipcu i sierpniu 2026 roku Rada Kolegium Sędziów Polskiego Związku Judo przeprowadziła cykl akcji szkoleniowych podczas letnich zgrupowań kadr wojewódzkich i narodowych. Program w całości opracowała Rada Kolegium Sędziów, a Polski Związek Judo objął inicjatywę swoim patronatem i promował ją w środowisku. Celem było jedno: przybliżyć zawodnikom i trenerom aktualne przepisy walki oraz interpretacje stosowane przez Międzynarodową Federację Judo (IJF).
Program powstał na podstawie dwóch źródeł. Pierwszym były obserwacje polskich sędziów międzynarodowych, którzy na co dzień prowadzą walki na zawodach krajowych i zagranicznych i dokładnie widzą, gdzie zawodnicy najczęściej popełniają błędy skutkujące otrzymywaniem kar i nie tylko. Drugim były bieżące zmiany w przepisach i interpretacjach IJF, które w trakcie sezonu ewoluują bardzo dynamicznie.
Nie kurs sędziowski, a przepisy w praktyce
Najważniejsze w tej inicjatywie było to, czym ona nie była. To nie był typowy kurs z salką wykładową, rzutnikiem i slajdami. Zajęcia odbywały się na macie, a wszyscy uczestnicy – zawodnicy, trenerzy i prowadzący sędziowie – byli w judogi. Dzięki temu każdy omówiony przepis można było od razu sprawdzić w działaniu. Sędzia pokazywał sytuację, zawodnicy mieli możliwość odtworzenia, a potem wspólnie analizowano, gdzie leży granica między akcją dozwoloną a karą. Każde szkolenie łączyło przepisy walki z taktyką sportową. Na programie znalazły się m.in.:
- warunki przyznawania ocen ippon, waza-ari i yuko,
- kara shido za pasywność – kiedy jest przyznawana i ile czasu zawodnik ma na wyprowadzenie ataku,
- shido za unikanie uchwytu oraz za blokowanie i uchwyt nieklasyczny – z ćwiczeniami, jak ich uniknąć,
- przejście z tachi-waza do ne-waza – sytuacje graniczne między stójką a parterem i ich ofensywne wykorzystanie,
- walka w parterze – co liczy się jako aktywność i ile czasu jest na skuteczną technikę,
- kata-sankaku – zakres zakazanych działań,
- czego unikać w końcówce walki, by nie stracić prowadzenia przez karę.
Najwięcej emocji i pytań wzbudziły dwa tematy: przejście ze stójki do parteru oraz zachowanie w ostatnich sekundach walki. To właśnie tam najczęściej rozstrzygają się wyrównane pojedynki.
Cztery przystanki letniej trasy
Szkolenia odbyły się w czterech miejscach, w trakcie trwających tam zgrupowań. Łącznie wzięło w nich udział 560 zawodników i 87 trenerów. Zajęcia prowadzili czynni sędziowie międzynarodowi, reprezentujący Polskę również na zawodach europejskich.
- 4 lipca – Mikoszewo (Kadra Śląska kadetów i młodzików)
Uczestniczyło: 145 zawodników i 10 trenerów
Prowadzący: Sebastian Skorulski - 7 sierpnia – Żywiec (Kadra Narodowa kadetów, Kadry Śląska i Warszawsko-Mazowieckiego Związku Judo)
Uczestniczyło: 210 zawodników i 21 trenerów
Prowadzący: Paweł Radgowski - 14 sierpnia – Bęsia (Kadry woj. warmińsko-mazurskiego i podlaskiego)
Uczestniczyło: 205 zawodników i 16 trenerów
Prowadzący: Sebastian Skorulski - 23 sierpnia – Zakopane (Super Star Judo Camp)
Uczestniczyło: 40 trenerów
Prowadzący: Damian Andrunik
Podczas dwóch zgrupowań zorganizowano też dodatkowe sesje pytań i odpowiedzi. Zawodnicy i trenerzy pytali o obowiązujące przepisy i o konkretne sytuacje z minionych zawodów. Prowadzący podkreślają, że nawet jedno pytanie i szybka, precyzyjna odpowiedź potrafią wyraźnie uporządkować wiedzę zawodnika. Takie inicjatywy również budują zaufanie i normalizują relacje między środowiskami, które na turnieju spotykają się po dwóch stronach maty.
Dwie z letnich akcji, w Mikoszewie i Żywcu, współorganizował Śląski Związek Judo. Jego Prezes, a zarazem Wiceprezes Polskiego Związku Judo, Robert Taraszkiewicz, nie ma wątpliwości co do wartości tej formuły:
„Współpraca Rady Kolegium Sędziów ze Śląskim Związkiem Judo przynosi zawodnikom wymierne korzyści. Podczas letnich zgrupowań w Mikoszewie i Żywcu mogli uzupełnić wiedzę o przepisach walki i zobaczyć na tatami, jak walka wygląda od strony sędziowskiej. Swoim doświadczeniem podzielili się sędziowie, którzy prowadzą walki na zawodach międzynarodowych i znają najnowsze niuanse sędziowania. W szkoleniach uczestniczyli zawodnicy i trenerzy z Podkarpacia, Małopolski, Mazowsza, Opolszczyzny, Pomorza Zachodniego i Śląska. W rozmowach po zajęciach wybrzmiał jeden wniosek: takie akcje trzeba kontynuować, a współpracę trenerów i sędziów rozwijać.”
~ Robert Taraszkiewicz, Wiceprezes Polskiego Związku Judo
Na zajęciach w Żywcu obecny był również Tomasz Jopek, trener Kadry Narodowej Juniorek i Juniorów Młodszych. Z perspektywy szkoleniowca pracującego z zawodnikami startującymi na arenie międzynarodowej to wiedza, która bezpośrednio przekłada się na wyniki:
„To bardzo dobra inicjatywa. Dzisiejsze judo nabiera tempa, a przepisy i ich interpretacje zmieniają się dynamicznie, często z miesiąca na miesiąc. Dla zawodników startujących w Polsce i na świecie kluczowe jest, by znać bieżące interpretacje i punkt widzenia sędziów, a potem wykorzystać tę wiedzę w walkach turniejowych. Dziś, żeby wygrywać, trzeba być ofensywnym – i trzeba wiedzieć, jak tę ofensywność pokazać, żeby nie dostawać kar. Oglądając kolejne zawody, widzimy, jak szybko to wszystko się zmienia. Uważam, że takie akcje powinny odbywać się częściej, od dwóch do czterech razy w roku, i będę wspierał tego typu inicjatywy Rady Kolegium Sędziów. Już sama analiza walk naszych zawodników razem z sędziami prowadzącymi szkolenie daje bardzo dużo – zarówno zawodnikom na zgrupowaniu, jak i ich trenerom, którzy aktywnie uczestniczą w zajęciach.”
~Tomasz Jopek, trener Kadry Narodowej Juniorek i Juniorów Młodszych
Co dalej?
Głosy organizatorów, trenerów i zawodników są zgodne: formuła się sprawdziła i warto ją powtarzać. Część gospodarzy letnich zgrupowań już zadeklarowała chęć dalszej współpracy. Rada Kolegium Sędziów PZJudo zapowiada kolejne projekty tego typu. Program będzie za każdym razem aktualizowany o najnowsze interpretacje przepisów IJF oraz o obserwacje z walk na zawodach krajowych i międzynarodowych. Zasada pozostanie ta sama: mniej wykładu, więcej maty.
Rada Kolegium Sędziów chce również podziękować organizatorom zgrupowań za możliwość przeprowadzenia szkoleń, w szczególności Śląskiemu Związkowi Judo, Warmińsko-Mazurskiemu Okręgowemu Związkowi Judo oraz klubom SameJudo i Kuma Judo. Liczymy, że w kolejnych edycjach dołączą do nich następni organizatorzy.
